Van het voorland verdwenen

Archeologisch onderzoek rond het kerkhof van het laatmiddeleeuws Almersdorp – gemeente Medemblik, vlakbij Opperdoes.

door S. Gerritsen, C. van der Linde, J. Leek & L. Kootker.

Het Almersdorp archeologisch onderzoek laat zien hoe een middeleeuws dorp in West‑Friesland door de zee werd verzwolgen. De vondsten rond het kerkhof geven inzicht in leven en dood in een veranderend landschap. Deze publicatie brengt dat verdwenen verleden opnieuw in beeld.

Almersdorp in een waterrijk landschap

West‑Friesland was in de Middeleeuwen een gebied waar land en water voortdurend met elkaar in strijd waren. Almersdorp lag in een laag en waterrijk landschap, dicht bij de zee. Stormen en vloeden hadden grote invloed op het dagelijks leven. De geschiedenis van het dorp laat zien hoe bewoners probeerden zich aan te passen aan deze omstandigheden, totdat het water uiteindelijk de overhand kreeg.

Het kerkhof en de graven

Tijdens het archeologisch onderzoek vonden archeologen meerdere graven op het terrein van het voormalige kerkhof. Deze graven hoorden bij de kerk van Almersdorp en dateren waarschijnlijk van na ‘de Grote Inlaag’ van 1335. In deze periode gaven mensen bewust stukken land terug aan het water om grotere overstromingen te voorkomen. Dit proces, inlaging genoemd, veranderde het landschap ingrijpend.

Leven met stormen en vloeden

Door opeenvolgende stormvloeden kwam Almersdorp steeds dichter bij de zee te liggen. Uiteindelijk lag het dorp geheel buitendijks. Bewoning werd steeds moeilijker en het dorp verdween van het voorland. De archeologische resten vormen stille getuigen van deze strijd tegen het water en van de keuzes die mensen moesten maken om te overleven.

Verdronken nederzettingen in West‑Friesland

De publicatie plaatst het onderzoek naar Almersdorp in een breder kader. Zij vergelijkt de resultaten met eerder onderzoek naar verdronken nederzettingen in West‑Friesland en de Wieringermeer. Dit eerdere onderzoek vond plaats tijdens de drooglegging van de Wieringermeer. Door de datering van gevonden keramiek konden onderzoekers fasekaarten maken. Deze kaarten tonen hoe het middeleeuwse landschap zich ontwikkelde. Ook hieruit blijkt hoe groot de invloed van stormvloeden in de 12de tot en met de 14de eeuw was op West‑Friesland.

Noord-Hollandse Archeologische Publicaties-4

268 pagina’s | ISBN 978-94-92428-11-0 | 2017

Open hier de publicatie Van het voorland verdwenen in PDF (11,8 MB)

Deze publicatie is in beperkte oplage in de museumwinkel van Huis van Hilde te verkrijgen en kost € 25,-

Zie ook Almersdorp in de collectie van het Archeologisch depot Noord-Holland.