Wereldvondsten uit een Hollands schip
Het Palmhoutwrak en de wereld van de 17de-eeuwse Straatvaart
Door Arent D. Vos et al, onder redactie van Birgit van den Hoven & Iris Toussaint

In deze rijk geïllustreerde archeologische publicatie staat een bijzondere scheepsvondst centraal: Burgzand Noord 17, afgekort BZN17, beter bekend als het Palmhoutwrak. Dit 17de-eeuwse scheepswrak werd gevonden bij Texel en groeide uit tot een van de meest spraakmakende maritieme vondsten van Nederland. De publicatie verbindt het verhaal van het wrak met de wereld van de Straatvaart en de uitzonderlijke voorwerpen die het schip vervoerde.
Een verdwenen schip bij Texel
Halverwege de 17de eeuw zonk voor de kust van Texel een koopvaarder in een van de drukst bevaren zeegebieden van Europa. Waarschijnlijk gebeurde dit tijdens een zware storm. Over de ondergang is vrijwel niets bekend. De naam van het schip, de precieze datum van de ramp en het lot van de opvarenden zijn onbekend gebleven. Juist dat maakt de vondst zo intrigerend: een groot en kostbaar schip verdween uit de geschiedenis, totdat duikers resten uit het zand zagen steken.
Van scheepsramp naar archeologische vindplaats
Na de ontdekking kreeg het wrak de archeologische naam Burgzand Noord 17, genoemd naar de vindplaats. De bijnaam Palmhoutwrak verwijst naar een deel van de bijzondere lading aan boord. Sindsdien is het wrak onderwerp van uitgebreid archeologisch onderzoek. De publicatie beschrijft de ontdekking, de berging en de eerste onderzoeksresultaten rond het schip, de bouw, de lading en de mogelijke herkomst en bestemming.
Bijzondere vondsten uit het wrak
Het wrak leverde een groot aantal uitzonderlijke voorwerpen op. Onder de vondsten bevinden zich zilver, boekbanden en een zeer bijzondere verzameling textiel en kleding. Een van de bekendste objecten is de jurk die nu te zien is in Museum Kaap Skil op Texel. Deze vondsten geven niet alleen inzicht in het schip zelf, maar ook in handel, luxe, kleding en vervoer in de 17de eeuw.
Onderzoek naar schip, lading en tijd
De publicatie biedt een eerste, brede verkenning van alles wat met BZN17 samenhangt. Er is aandacht voor de vondst van het wrak, de scheepsonderdelen, de lading en de historische context van de Straatvaart. Door de hoeveelheid en de unieke aard van het materiaal is dit boek tegelijk een tussenstand: het onderzoek is nog niet afgerond en zal naar verwachting nog veel nieuwe inzichten opleveren.
Een eerste reis door een unieke ontdekking
Met meer dan 400 rijk geïllustreerde pagina’s neemt deze uitgave de lezer mee in de ontdekking van een verloren schip en zijn wereldvondsten. Daarmee is het boek niet alleen een verslag van archeologisch onderzoek, maar ook een toegankelijke kennismaking met een uitzonderlijk hoofdstuk uit de maritieme geschiedenis van Nederland.
443 pagina’s | ISBN 978-94-92428-13-4 | 2019
Open hier de publicatie in PDF (86 MB)