Archeologiecentrum / Museum

Wettelijke taak

Elke provincie in Nederland moet de archeologische vondsten die binnen de provincie zijn gedaan voor onbepaalde tijd bewaren, zodat iedereen de vondsten kan bestuderen. Deze wettelijke taak is als volgt omschreven in de Erfgoedwet:
Gedeputeerde Staten houden een depot in stand waarin archeologische vondsten die zijn aangetroffen bij opgravingen binnen die provincie kunnen worden opgeslagen op een wijze die uit een oogpunt van behoud en toegankelijkheid verantwoord is.
Onderdeel van Huis van Hilde is het archeologisch depot Noord-Holland. Het depot bewaart alle vondsten die binnen de provincie zijn gedaan, voor onbepaalde tijd.

Bovenwettelijke taak

De wet stelt dus het beheer van de archeologische collectie en een zekere mate van toegankelijkheid verplicht. De provincie Noord-Holland gaat verder dan de wettelijke omschrijving. Natuurlijk is wetenschappelijke bestudering van de collectie belangrijk, maar de provincie wil meer. Zij wil alle belangstellende burgers in de gelegenheid stellen om de archeologische vondsten te ‘begrijpen’ door ze te bekijken, te bestuderen en zo mogelijk ook te beleven. Dit betekent dat de archeologische collectie niet alleen ‘fysiek’, maar ook ‘intellectueel’ toegankelijk moet zijn. De provincie wil dat het erfgoed kan worden beleefd door individuele inwoners van Noord-Holland, en speciaal ook door groepen van geïnteresseerden, zoals historische verenigingen en schoolklassen. Het beleefbaar maken van de collectie is een ‘extra’ die verder gaat dan de wettelijke taak. Het is in feite een ‘bovenwettelijke taak’.

Verdrag van Malta

Met de bovenwettelijke taak sluit de provincie Noord-Holland nauw aan bij Europese Verdrag van Malta (Valetta, 1992). Iedere ondertekenaar van het Verdrag heeft zich verplicht:
1. voorlichtingscampagnes te voeren om bij het publiek besef te kweken en te ontwikkelen van de waarde van het archeologische erfgoed voor het begrip van het verleden en de bedreigingen voor dit erfgoed;
2. de toegang van het publiek tot belangrijke bestanddelen van het archeologisch erfgoed, met name vindplaatsen, te bevorderen en het tentoonstellen aan het publiek van geselecteerde archeologische voorwerpen te stimuleren.
Het is echt volledig in de geest van het Verdrag van Malta dat de provincie Noord-Holland haar archeologisch depot heeft uitgebreid met het publiekelijk toegankelijke Archeologiecentrum / Museum Huis van Hilde. 

Archeologiecentrum

Huis van Hilde opende in januari 2015 de deuren als Archeologiecentrum provincie Noord-Holland. Op slag was het centrum een succes, zowel bij het grote publiek als in de media. Met publicaties van paginagrote artikelen in provinciale en landelijke kranten en prominente items in televisiejournaals en programma’s als DWDD. Ook kwamen er dit eerste jaar overrompelend veel bezoekers en ontvingen we enthousiaste feedback op sociale media. Het was op slag duidelijk om de reputatie van Huis van Hilde serieus te nemen als nieuw erfgoedcentrum. De permanente expositie van Huis van Hilde werd herkend als state-of-the-art. Archeologen en museumprofessionals uit binnen- en buitenland reisden af naar Castricum om de expositie te bewonderen. Vanaf de opening organiseerde Huis van Hilde bovendien een opeenvolging van spraakmakende tijdelijke tentoonstellingen en evenementen, die steeds opnieuw de belangstelling van media en publiek voor het Noord-Hollands erfgoed wisten te wekken.

Archeologisch Museum

Bezoekers en media in Nederland namen Huis van Hilde vanaf de start waar als een museum. In het buitenland was het niet anders. Daar werd Huis van Hilde in 2017 zelfs genomineerd voor de prestigieuze European Museum of the Year Award. Het College van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland bevestigde deze nominatie door in 2016 te verklaren dat Huis van Hilde museale taken uitvoert zoals deze gedefinieerd wordt door het ICOM (International Council of Museums). Huis van Hilde is wat de provincie betreft dus een museum. Daarom wordt al enige tijd gewerkt aan opname van Huis van Hilde in het officiële Museumregister van Nederland. Het is de bedoeling dat de officiële registratie in 2021 een feit wordt. Daarna kan ook Huis van Hilde met een Nationale Museumkaart gratis worden bezocht.

  • 2015

    Opening als Archeologiecentrum

  • 2016

    Onderschrijving Museale Taken door Gedeputeerde Staten

    2016

  • 2017

    Genomineerd als European Museum of the Year