Hildes lezing

21-06-2026

Verdwenen kastelen

In de middeleeuwen stonden er in Noord-Holland veel kastelen en versterkte huizen. Dat waren stevige stenen woningen met dikke muren, gebouwd om zich te kunnen verdedigen. Ze lagen verspreid in het landschap en speelden een belangrijke rol in het leven van de adel. Veel van deze gebouwen zijn later verdwenen, maar hun sporen zijn nog altijd terug te vinden in de bodem, in het landschap en in oude bronnen.

In deze lezing neemt historisch archeoloog Jean Roefstra je mee naar de wereld van Willem van Brederode, een van de invloedrijke edelen van zijn tijd. Aan de hand van archeologische resten, historische bronnen en landschappelijke sporen laat hij zien hoe kastelen functioneerden als woonplaats, machtsbasis en symbool van status.

Wat betekende een kasteel voor de mensen die er woonden en werkten? Hoe zagen deze plekken eruit in het middeleeuwse landschap van Noord‑Holland? En waarom zijn zoveel van deze kastelen uiteindelijk verdwenen?

De lezing laat zien hoe archeologie en geschiedenis samen een beeld geven van een regio in een tijd van politieke spanningen en veranderende machtsverhoudingen.

Wat kun je verwachten

Tijdens deze lezing ontdek je hoe archeologen en historici verdwenen kastelen opsporen en onderzoeken. Je hoort hoe resten in de bodem, oude kaarten en geschreven bronnen samen een verhaal vormen over macht, adel en het dagelijks leven in de middeleeuwen. Ook krijg je een inkijk in de rol van de Brederodes en hun invloed op het landschap en de geschiedenis van Noord‑Holland.

Wie is Willem van Brederode?

Willem van Brederode is een van de mensfiguren in de vaste tentoonstelling. Hij leefde in de dertiende eeuw en was een van de belangrijkste edelen van Holland. Willem was de eerste die zich ‘Van Brederode’ noemde en gaf opdracht tot de bouw van het Kasteel van Brederode in het huidige Santpoort-Zuid. Hij was legeraanvoerder tijdens een veldtocht tegen de West-Friezen in 1256. Willem stierf rond 1285, tussen de 50 en 60 jaar oud, waarschijnlijk een natuurlijke dood. Zijn skelet is samen met dat van zijn vrouw opgegraven in een graf in de Engelmundeskerk in Velsen. Op basis van zijn schedel is een gezichtsreconstructie gemaakt, waardoor we een goed beeld hebben van hoe hij eruitzag.

Korte biografie Jean Roefstra

De lezing wordt verzorgd door Jean Roefstra, historisch archeoloog en specialist in middeleeuwse kastelen en adel in Noord‑Holland. Hij deed uitgebreid onderzoek naar de Brederodes en hun rol in de regionale geschiedenis. Roefstra weet archeologische en historische gegevens te verbinden tot toegankelijke en levendige verhalen, waarin niet alleen gebouwen centraal staan, maar vooral de mensen die er leefden. Hij heeft ruime ervaring met publiekslezingen en erfgoedpresentaties.

Hildes lezingen vinden elke derde zondag van de maand plaats. Ze bieden een vast moment om je te laten inspireren door archeologie, geschiedenis en nieuwe inzichten. Deze editie laat zien hoe verdwenen kastelen nog altijd een belangrijke sleutel vormen tot het begrijpen van het middeleeuwse Noord‑Holland.

Praktische informatie

Datum: zondag 21 juni 2026

Voor wie: Ben je nieuwsgierig naar de middeleeuwse geschiedenis van Noord‑Holland? Wil je weten hoe archeologen en historici verdwenen kastelen opsporen en onderzoeken? En ben je geïnteresseerd in verhalen over macht, adel en het leven in de middeleeuwen? Dan is deze lezing iets voor jou.

Programma
11.00 uur: ontvangst met koffie, thee en taart
11.30 uur: start lezing
12.30 uur: einde

Kosten: € 7,50 per persoon (exclusief entree museum).
Aanmelden is verplicht en kan via de website.