Het Torp staat centraal in deze publicatie over de grootste terp van Noord-Holland. Deze vroegmiddeleeuwse woonheuvel lag ten zuidoosten van Den Helder, in de huidige wijk De Schooten. Archeologisch onderzoek brengt het dagelijks leven van de bewoners en de ontwikkeling van het landschap in beeld.

Een woonheuvel in een veranderend landschap

Het Torp lag in een kwelderlandschap dat sterk onder invloed stond van de zee. Wonen op een verhoging bood bescherming tegen wateroverlast. Oude kaarten tonen dat de plek al vanaf de late 16de eeuw herkenbaar is als Het Torp, ’t Dorp of Behouden Dorp.

Opgravingen brengen bewoning in beeld

Archeologen onderzochten Het Torp in 1964, 1965 en 1966. In 1997 volgde aanvullend booronderzoek, voorafgaand aan de aanleg van een park. De opgravingen leverden sporen op van huizen, waterputten en meerdere woonkernen die in de loop van de tijd met elkaar samengroeiden.

Leven als boer op de terp

De bewoners van Het Torp werkten voor een groot middeleeuws landbouwbedrijf van een machtige eigenaar. Zij waren daaraan gebonden en hadden daardoor minder vrijheid om zelf te bepalen waar zij woonden en werkten. Zij hielden vooral runderen en schapen voor vlees en wol en gebruikten de omliggende kwelders. Waarschijnlijk stond er vanaf de 11de eeuw ook een kerk op de terp. Rond 1258 tot 1260 kregen de bewoners meer vrijheid. Zij waren niet langer verplicht om voor de eigenaar van het land te werken en konden zelf kiezen waar zij wilden wonen.

Archeologie, geschiedenis en landschap samen

De publicatie brengt de resultaten van archeologisch onderzoek samen met historische, landschappelijke en cartografische gegevens. Specialisten bestudeerden onder meer aardewerk, dierlijke resten, houtvondsten, sporen van gebouwen en oude kaarten. Samen geven deze onderzoeken een breed beeld van een bijzondere middeleeuwse woonplaats aan de noordpunt van Noord-Holland.

Noord-Hollandse Archeologische Publicaties – 18

172 pagina’s | ISBN/EAN: 9789492428196 | 2026

Deze publicatie is kosteloos online beschikbaar.

Open hier de publicatie Den Helder – Het Torp (PDF 27 MB)

Zie ook de vondsten van Het Torp in de collectie van het Archeologisch depot Noord-Holland.