Het cultuurlandschap van het Oer‑IJ toont hoe een oud riviergebied de basis legde voor bewoning en landgebruik in Midden‑Kennemerland. De publicatie laat zien hoe natuur en mens samen het landschap vormden. Zo ontstaat een helder beeld van een gebied met een lange geschiedenis.

Het Oer‑IJ als landschapsvormer

Het estuarium van het Oer‑IJ bepaalde lange tijd het karakter van het landschap. Hoog en droog gelegen strandwallen boden ruimte voor bewoning en akkerbouw. Lagere delen veranderden in natte weidegronden en veengebieden. Water speelde een centrale rol, zowel als bron van leven als uitdaging. De wisselwerking tussen zee, rivier en land zorgde voor een landschap dat voortdurend in beweging was.

Castricummerpolder als studiegebied

Het onderzoek richt zich op de Castricummerpolder, een gebied waar de invloed van de fysische geografie goed zichtbaar blijft. De studie kijkt naar waterbeheer, buurtschappen, geesten en Herenwegen. Daarbij volgt zij de ontwikkelingen tussen 1600 en 1900. In deze periode grepen mensen steeds actiever in om het landschap te sturen en te benutten.

Waterstaat, wegen en bewoning

De resultaten tonen dat de natuurlijke ondergrond sterk meespeelde in de inrichting van het landschap. Waterlopen en bodemsoorten bepaalden waar mensen bouwden, boerden en reisden. Herenwegen volgden vaak hogere en drogere delen. Waar de invloed van de fysische geografie minder duidelijk is, speelden sociale en bestuurlijke keuzes een rol. De studie reconstrueert deze ontwikkelingen en laat zien hoe menselijk handelen het landschap verder vormde.

Nieuwe inzichten in een oud landschap

Naast het inzicht in de relatie tussen natuur en inrichting levert de publicatie nieuwe kennis op over het waterschap, de bouwlandcomplexen en het netwerk van Herenwegen. Zo scherpt het onderzoek het beeld aan van het cultuurlandschap van Midden‑Kennemerland. Cultuurlandschap van het Oer‑IJ maakt duidelijk dat het huidige landschap het resultaat is van eeuwenlange samenwerking tussen natuurlijke processen en menselijk ingrijpen.

Noord-Hollandse Archeologische Publicaties – 6

95 pagina’s | ISBN 978-94-92428-12-7| 2018

Open hier de publicatie Cultuurlandschap van het Oer-IJ in PDF (34,6 MB)

Deze publicatie is in beperkte oplage in de museumwinkel van Huis van Hilde te verkrijgen en kost € 10,-