Opperdoes, een geliefde plek
Oud onderzoek, nieuwe resultaten: bewoning in de Bronstijd en IJzertijd
door W. Roessingh & R.M. van Heerin
In 1979 en 1980 voerden archeologen grootschalige opgravingen uit op twee locaties langs de Markerwaardweg in Opperdoes. De Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek nam dit initiatief, omdat ruilverkavelingen in West‑Friesland archeologische resten dreigden te beschadigen. Door tijdig onderzoek bleef belangrijke kennis over het verleden behouden. De opgravingen, bekend als Opperdoes‑Noord en Opperdoes‑Zuid, leverden een enorme hoeveelheid grondsporen en vondsten op die inmiddels zijn uitgewerkt en gepubliceerd.
1500 jaar bewoning in een waterrijk landschap
Uit de archeologische analyse blijkt dat mensen in de late prehistorie circa 1500 jaar vrijwel onafgebroken in Opperdoes woonden. Ze leefden in een regio waar water steeds een bepalende rol speelde. Toch wisten bewoners zich aan te passen aan deze dynamische omgeving. De langdurige bewoning laat zien dat Opperdoes een aantrekkelijke plek bleef, ondanks veranderende omstandigheden.
Unieke vondsten uit de Bronstijd
Een bijzondere ontdekking komt uit Opperdoes‑Zuid. Archeologen troffen hier een huisplattegrond aan uit de Midden‑Bronstijd, rond 1700 voor Christus. De ruim twintig meter lange boerderij geldt als de oudste bekende bronstijdplattegrond van West‑Friesland. Deze vondst biedt nieuwe inzichten in de schaal en organisatie van vroege agrarische nederzettingen.
Omgaan met water en landschap
Tussen circa 1200 en 1000 voor Christus werd het gebied natter doordat een open zeeverbinding bij het huidige Bergen dichtslibde. Hierdoor ontstond hoogveen. Bewoners legden huisplaatsen aan met greppels rondom de boerderijen om het water te beheersen. Ook in latere perioden bleven zulke greppelsystemen in gebruik. Na een fase zonder bewoning keerden in de Vroege IJzertijd mensen van Wieringen en Texel terug. Rond 200 voor Christus brachten bewoners het gebied opnieuw grootschalig in cultuur, vooral op de hoger gelegen delen van Opperdoes.
Noord-Hollandse Archeologische Publicaties- 15
361 pagina’s | ISBN/EAN 9789492428066 | 2024
Open hier het rapport Opperdoes, een geliefde plek in PDF (28 MB)
Deze publicatie is in beperkte oplage verkrijgbaar in de museumwinkel van Huis van Hilde en kost € 29,95