Nieuwe publicatie: Opperdoes al millennialang bewoond
Opperdoes zullen de meeste mensen waarschijnlijk vooral associëren met de bekende aardappels. Wat echter niet iedereen weet is dat in en rond deze plaats in West-Friesland lang geleden enkele spectaculaire opgravingen zijn gedaan. De resultaten van dit archeologisch onderzoek zijn nu samengebracht in de publicatie ‘Opperdoes, een geliefde plek. Oud onderzoek, nieuwe resultaten: bewoning in de Bronstijd en IJzertijd’, die op 9 oktober is gepresenteerd in Huis van Hilde.
Veldwerk tijdens het onderzoek op één van de opgravingen in Opperdoes.
Prehistorische vondsten
In de jaren 60 van de vorige eeuw kwamen bij archeologisch onderzoek in Opperdoes, gemeente Medemblik, al veel prehistorische vondsten aan het licht. Omdat eind jaren 70 deze archeologische vondsten bedreigd werden door grootschalige ruilverkavelingen in West-Friesland besloot de toenmalige Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek twee locaties langs de Markerwaardweg grootschalig op te graven. Deze opgravingen, Opperdoes-Noord en Opperdoes-Zuid, leverden een groot aantal nieuwe grondsporen en vondsten op. Destijds ontbrak het aan tijd om het onderzoek uit te werken tot een leesbare rapportage. De vondsten en de documentatie van de opgravingen lagen geduldig te wachten in het archeologisch depot van Huis van Hilde in Castricum. Nu, 45 jaar na het veldwerk, zijn de resultaten van dit onderzoek in opdracht van de provincie Noord-Holland alsnog uitgewerkt door archeoloog Wouter Roessingh van ADC ArcheoProjecten.
Impressie van één van de erven uit de Late IJzertijd in Opperdoes-Zuid (illustratie Mikko Kriek, BCL Archaeological Support).
Nieuw licht op lange bewoningsgeschiedenis
De opgravingen van Opperdoes leveren belangrijke nieuwe inzichten op over het leven van laat-prehistorische gemeenschappen in de dynamische omgeving van West-Friesland. Zo werd in het zuidelijke deel van het opgravingsterrein van Opperdoes een huisplattegrond van een ruim 20 meter lange boerderij ontdekt van omstreeks 1700 v. Chr., de oudste bronstijdboerderij uit West-Friesland die tot nu toe gevonden is. In zo’n boerderij leefden bewoners en vee samen onder één dak. De veestapel bestond vooral uit runderen, er werden dan ook veel runderbotten gevonden, maar ook geweifragmenten en botten van een eland. Spectaculair is de vondst van de twee
Cover van publicatie ‘Opperdoes, een geliefde plek’
onderkaken en een tand uit de bovenkaak van een bruine beer.
Door het aanleggen van greppelsystemen rond de boerderijen hielden de bewoners in het waterrijke
Opperdoes hun huisplaatsen voldoende droog. Met boomstamboten werden diverse materialen geïmporteerd, zoals de vele stenen werktuigen en zelfs zware maalstenen die in de nederzettingen zijn teruggevonden. Deze vondsten laten zien dat Opperdoes een zeer lange bewoningsgeschiedenis kent.
Onderkaken en berentand van een bruine beer.
Publicatie en vondsten in Huis van Hilde
In ‘Opperdoes, een geliefde plek’ worden de resultaten van het archeologisch onderzoek uitgebreid belicht. De publicatie is verkrijgbaar in de museumwinkel van Archeologiemuseum Huis van Hilde in Castricum en online te raadplegen. Een selectie van de vondsten is komende weken te zien in Huis van Hilde (met uitzondering van de herfstvakantie).
